60 năm nhạc Rock and Roll (kỳ 2): Sự bùng nổ của cuộc cách mạng Rock ‘N’ Roll

Published On 8/8/2013 | By Kao Vân | ROCK THẾ GIỚI

VnRock.com – Tất cả những yếu tố quan trọng đã nếu trong bài viết trước như: môi trường âm nhạc, sự xuất hiện của nhạc cụ điện , sự cạnh tranh của các hãng đĩa, sức thu hút những người nghe trẻ tuổi ham mê … đã giao thoa nhau đúng thời giữa những năm 50 để kiến tạo ra thứ âm nhạc, có sức kích động chưa từng thấy – ROCK-AND-ROLL. Vào thời khắc “trứng nước” này cho đến tận bây giờ, có nhiều nhạc phẩm, mà tuỳ theo quan điểm của từng người, được coi là đĩa hát “rock’n’roll” khởi thủy (điều này đã được hai tác giả chuyên nghiên cứu rock Jim Dawnson và Steve Prosper thẩm tra kỹ lưỡng qua cuốn sách khảo cứu mang tựa đề Đâu là đĩa thu rock’n’roll đầu tiên? – What was the First Rock and Roll Records? – do nhà xuất bản Father &Faber ấn hành năm 1992). 

Nhưng rõ ràng nếu ở vào thời nay, một vài đĩa than của những nghệ sỹ Jackie Brenston (nhất là bản “Rocket 88”), Bill Haley, Lloy Price, Hank Ballard, Fat Domino … đều được gọi là rock’n’roll. Nhưng tại thời điểm ấy (năm 1954) chúng vẫn “buộc” gọi tên theo các thể loại khác chứ chưa ai nghĩ ra cái tên rock’n’roll. Điều này lại là một bằng chứng xác nhận thêm rằng còn có rất nhiều đĩa hát khác có thể được coi là đĩa rock’n’roll đầu tiên. Tiêu biểu trong những xuất phẩm này, ta có thể dẫn chứng các sáng tác sau đây: “Shake, Rattle and Roll”, một ca khúc rockabilly nguyên thuỷ của Bill Haley, hai ca khúc doo wop hớn hở “Gee” và “Shboom” của ban Crow and the Chords, hay bản R&B vui nhộn “Work with me Annie” của Hank Ballard.

Thế nên vào thời ấy, người ta cần phải có một danh xưng để đặt cho thứ nhạc mới mẻ này nên có một vài truyền thuyết về sự ra đời cái tên rock’n’roll trong đó tư liệu tạm gọi xác đáng nhất được lưu lại như sau: Thời 50 ở Cleveland và New York, có một nhà bình luận và giới thiệu (DJ)các ca khúc âm nhạc trên đài phát thanh rất có ảnh hưởng tên là Alan Freed. Cảm nhận thấy sức quyến rũ của thể loại mới mà hồi đó không ai biết gọi là gì, tay DJ này đã tự “phát minh” ra thành ngữ rock and roll nói trại từ cụm từ rocking and rolling (tạm dịch là nhún nhảy – quay cuồng) để diễn giải những điều mình chứng kiến qua những vũ điệu, tiệc tùng cùng những niềm khoái lạc mà âm nhạc này mang lại, đặc biệt trong cộng đồng dân da đen.

Elvis Presley - ông hoàng của nhạc Rock and Roll

Elvis Presley – ông hoàng của nhạc Rock and Roll

Năm 1955, “Rock around the clock” của nghệ sỹ da trắng Bill Haley trở thành đĩa đơn đầu tiên đứng top 1 bảng xếp hạng rock’n’roll. Tiếp theo là hai người da đen, tay guitar Chuck Berry và danh đàn piano Little Richards gây chấn động toàn quốc qua hai đĩa đơn “Maybellene” và “Tutti Frutti”, những ca khúc kích động với tiếng solo của guitar điện hòa cùng âm thanh saxophone “giống rít” đệm cho giọng ca hú hét lại “bồi thêm” bằng lời hát mô tả về xe hơi, các cô gái… càng làm cho chúng đạt thành công rực rỡ. Đến đầu năm 1956, Elvis Presley chiếm lĩnh ngôi đầu bảng xếp hạng qua “Heartbreak Hotel” là minh chứng đánh bật mọi nghi ngờ của giới kinh doanh âm nhạc thủ cựu, những người cho rằng hiện tượng này chỉ nhất thời.

Do sinh ra và lớn lên từ vùng nông thôn ảnh hưởng chất liệu dân dã quê hương (ông sinh tại Tupelo bang Minesota), qua các đĩa thu huyền thoại của ông từ năm 1954 đến 55, Elvis là người đầu tiên “kết hôn” giữa điệu blues với country boogie để đi tiên phong khai phá rockabilly (rock’n’roll sơ khai ảnh hưởng nhạc dân gian) qua chất giọng tình cảm đầy sinh lực mãnh liệt. Ngay khi nổi tiếng, ông lập tức từ bỏ hãng đĩa độc lập Sun Record của ông bầu Sam Phillips để tới hãng đĩa lớn RCA (lúc này còn e dè rock’n’roll) đồng thời đồng hóa phong cách của mình theo hướng pop theo yêu cầu của RCA. Không ngờ, việc chuyển hướng này không những không giảm bớt hình ảnh thiên tài của mình mà còn đưa rock’n’roll thành công hơn – trở thành một hiện tượng quốc tế.

Với những thành tựu vang dội của Elvis cùng với một loạt các nghệ sỹ rockabilly khác như Buddy Holly (nghệ sỹ guitar da trắng đầu tiên thiết lập nhóm rock theo chuẩn mực bộ 4 thành viên – rthym guitar – lead guitar – bass – trống mà nhóm Beatles sau này bắt nguyên mẫu), Gene Vincent (người nổi danh khi diễn rock’n’roll trên xe lăn), Carl Perkins (người mà George Harrison ban đầu tự đặt tên mình là Carl Harrison), Jerry Lee Lewis (ông này nổi tiếng với lối gõ đàn piano kỳ quái được gọi là “pumping piano” đôi khi còn chơi piano cả bằng chân)…chính là thế hệ đầu tiên kết thúc kỷ nguyên đầu tiên của rock’n’roll … và họ chính là thần tượng tiên phong mở đầu cho những thế hệ tiếp sau phát triển rực rỡ hơn như Beatles, Rolling Stones, Beach Boys….

Music. Personalities. pic: circa 1957. American singer, songwriter and pioneer of rock Buddy Holly (1936-1959) who with his group "The Crickets" was one of the most popular entertainers of the 1950's. Buddy Holly tragically died in a plane crash in 1959.

Buddy Holly, nghệ sỹ guitar da trắng đầu tiên thiết lập nhóm rock theo chuẩn mực bộ 4 thành viên – rthym guitar – lead guitar – bass – trống

 15 albums tiêu biểu cho cội rễ của Rock ‘n’ Roll

1. The Delmore Brothers:

Với đĩa THE BEST OF DELMORE BROTHERS, (hãng Stardust) đây là đĩa theo thể country boogie với những xúc cảm táo bạo, hòa âm chặt chẽ trên nền nhịp lệch “thình thịch”. Chỉ bằng âm thanh của nhạc cụ điện tử với giai điệu đặc biệt, nó vượt lên thứ rockabilly đơn thuần. Album chọn lọc vào thời cuối những năm 40 của nhóm nhạc này bao gồm những tác phẩm “thô mộc” của họ .

2. Bill Haley và ban nhạc His Comets:
ROCK THE JOINT! (hãng Schoolkids) Một bộ sưu tập các đĩa đơn thời sơ khai của ông đầu thập niên 50. Haley đã thành công rực rỡ khi đột phá qua các kiệt tác Shake rattle and roll và rock around the clock. Đây cũng là đĩa thu đầu tiên của một nghệ sỹ rock’n’roll da trắng bao gồm nhiều âm thanh đặc sắc của country swing với guitar điện, kèn sax trên nền R&B.

3. Louis Jordan:

THE BEST OF LOUIS JORDAN (hãng MCA) một đĩa “cầu nối” chủ chốt giữa swing jazz và jump blues. Một trong những đĩa nhạc có ảnh hưởng cực lớn tới nghệ sỹ guitar Chuck Berry.

4. The Maddox Brothers & Rose:

VOL 1. (Arhoolie): hợp tuyển khác của ban nhạc dân gian này là đĩa tiên báo các thành tố của rockabilly với chất liệu boogie “giật đùng đùng” cùng lối bass vô nhịp. Đĩa này bao gồm các 27 bài từ năm 1946 đến 1951.

5. Various Artists:

HILLBILLY MUSIC VOL 1 THANK GOD! (Capitol): Một hợp tuyển đồng quê cội nguồn cho rock’n’roll mà không có đĩa nào có thể sánh được. Album đôi của thứ nhạc dân gian hillbilly “om sòm” từ cuối những cuối 40 đến giữa thập kỷ 50 này bao gồm những người “khổng lồ” của nhạc đồng quê Mỹ như Tennessee Ernie Ford, Merle Travis, Buck Owens và ban Louvin Brothers.

6.. Various Artists:
ATLANTIC R&B 1947 –1952 (Atlantic): Atlantic có thể được coi là hãng đĩa vĩ đại và có ảnh hưởng nhất chuyên tung ra các xuất phẩm rhythm&blues trong thời kỳ hình thành rock’n’roll. Mà đây chính là đĩa chọn lọc đầu tiên được cho là tuyệt nhất thuộc bộ 7 đĩa hợp tuyển này.

7. Various Artists:

ATLANTIC R&B 1952 –1955 (Atlantic): Lại thêm một album quý hiếm nữa bao gồm nhiều buổi diễn kinh điển của các nghệ sỹ da đen với chất liệu blues và R&B tạo nền tảng rock’n’roll thời tiền khởi

8. Various Artists:

BLUES MASTERS VOLUMN 5 – JUMP BLUES CLASSIC (Rhino): Đây là bộ sưu tập jump blues hay nhất với các tác phẩm kinh điển của Big Jay Mc Neely, Wynonie Harris, Tiny Bradshaw, Big Joe Turner… Đĩa chọn lọc thứ hai trong loạt album Blues Master này (có tựa đề More Jump Blues Classic) cũng có chất lượng tương tự.

9. Various Artists:

BLUES MASTERS VOLUMN 6 – BLUES ORIGINALS (Rhino): Tuyệt diệu. Đĩa này toàn những ca khúc nguyên bản, sau này đều được các nghệ sỹ da trắng như Elvis hay Rolling Stones chơi lại. Ở đây các bạn có thể “khai quật” lại những bản gốc của các bài hát được coi là “xương sống” rock như That’s all right, Back door Man, Love in Vain.

10. Various Artists:

HISTORY OF NEW ORLEANS RHYTHM AND BLUES VOL 1 (Rhino): Phần 1 trong bộ 3 đĩa thu các buổi công diễn quan trọng từ thời đầu những năm 50 của các nghệ sỹ đã đặt nền móng cho thể loại New Orleans R&B như Lloyd Price và Guitar Slim.

11. Billy Ward:

SIXTY MINUTE MEN – THE BEST OF BILLY AND HIS DOMINOS (Rhino) Được lĩnh xướng bởi hai giọng ca xuất chúng Clyde Mc Phatter và Jackie Wison, những nhân vật sau này đều trở thành các siêu sao rock’n’roll, Billy Ward cùng ban Dominos là một trong những nhóm hợp ca da đen vĩ đại nhất trong lịch sử R&B.

12 Muddy Water:

THE BEST OF MUDDY WATTER (Chess): Có thể cho đây là đĩa blues điện tinh tuý nhất trong vô số album mà người đàn ông da đen này xuất bản. Hơn bất cứ ai, Muddy Water đã đi tiên phong của lối chơi guitar blues điện hiện đại, một trong những thành tố nguyên thuỷ của rock cả quá khứ lẫn hiện tại.

13. Various Artists:

A SUN BLUES COLLECTION (Rhino) Đây rõ ràng là một hợp tuyển kỳ diệu toàn các đĩa đơn đủ để các bạn tìm hiểu về nhạc country blues được hãng đĩa Sun “điện khí hóa”trước khi biến thái thành rockabilly với các xuất phẩm quá tuyệt thời đầu đến giữa những năm 50 của Rufus Thomas, B.B King, James Cotton, và những siêu sao khác….

14. Various Artists:

A SUN COUNTRY COLLECTION (Rhino): Lại một hợp tuyển đĩa đơn tương tự bao gồm các bản đồng quê cội rễ của rockabilly các bang Miền Nam gồm các huyền thoại nhạc dân gian đồng quê hơi hướm rockabilly như Johnny Cash, Carl Perkins, Jerry Lee Lewis, Warrent Smith, Charlie Feather…. cùng một số nhân vật ít được biết đến khác

15 Elvis Presley:

THE COMPELTE SUN SESSIONS (RCA): Đĩa chọn lọc các xuất phẩm khai sinh rockabilly đầy đủ nhất của huyền thoại Elvis bao gồm các bản thu năm 1954 và 1955. Đối với nhiều nhà phê bình, đây chính là đĩa hát vượt trội nhất trong thế giới rock’n’roll thời tiền khởi

Cao Vân (Theo VnRock.com)

Tạo website bán hàng với WordPress

Like this Article? Share it!

Về tác giả

Thư viện sống về nhạc rock thế giới.

One Response to 60 năm nhạc Rock and Roll (kỳ 2): Sự bùng nổ của cuộc cách mạng Rock ‘N’ Roll

  1. Pingback: 60 năm nhạc Rock and Roll