Lịch sử nhạc Metal

Published On 29/9/2005 | By Jacob Tran | ROCK CAFE

VnRock.com – Nếu như coi thế giới âm nhạc là một gia đình rộng lớn thì metal có thể được coi là chắt của nhạc blues, là cháu nội của rock ‘n’ roll và là đứa con hoang của nhạc ảo giác (psychedelic) ở thập kỷ ’60. Thể loại nhạc này luôn luôn bị coi như một “con cừu đen” trong đại gia đình âm nhạc. Định nghĩa một cách đơn giản nhất, metal là nhạc rock ‘n’ roll trong đó yếu tố roll đã bị loại bỏ, chỉ còn lại rock. Một dòng nhạc quá khích cả về âm lượng, nhịp độ lẫn giai điệu ca từ, được xây dựng trên nền tảng những đoạn riff guitar mạnh mẽ, ồn ào. Khác với các thể loại rock khác, metal luôn mang tính chống đối phản kháng xã hội một cách mạnh mẽ, nó không phải là âm nhạc giành cho đại chúng, nhưng lại có một số lượng tín đồ trung thành cực kỳ đông đảo theo sát từng bước đi.

metal_history_by_motorhea

1967 – TRƯỚC CƠN BÃO

Metal ra đời vào cuối thập kỷ ’60 trên nền tảng nhạc blues và rock ảo giác (psychedelic rock) vốn rất thịnh hành thời ấy. Những nghệ sỹ blues – rock ‘n’ roll với lối chơi mang tính đột phá như Cream, The Kinks, Jeff Beck Group và Jimi Hendrix đã xây dựng nền móng cho metal với việc đưa vào những âm thanh tạo ra bằng các thiết bị điện tử, tiêu biểu là tiếng distortion (tạo ra bằng các dụng cụ “phá” tiếng guitar) được coi như âm thanh “nền” cơ bản cho cả hard rock và metal. Bên cạnh đó là sự góp mặt của những tay guitar tài năng như Robert Fripp (nhóm King Crimson) mà lối chơi mang tính thử nghiệm cao độ đã khuyến khích những sáng tạo táo bạo của các nghệ sỹ guitar dòng metal sau này.

1970 – SỰ RA ĐỜI CỦA HEAVY METAL

Những nghệ sỹ heavy metal đầu tiên chinh phục thế giới đã xuất phát từ nước Anh, đó là Led Zeppelin và Black Sabbath. Với bộ bốn album kinh điển từ Led Zeppelin I (1969) cho tới Led Zeppelin IV (1970), nhóm Led Zeppelin đã trình trước cả thế giới một lối chơi mạnh mẽ, sôi nổi với nền tảng là những giai điệu blues được chơi nặng và ồn ào mà trước đó chưa ai thử nghiệm. Black Sabbath thì trái ngược, họ làm cho âm nhạc của mình trở nên tăm tối và ma quái bằng cách giảm nhịp độ của các bài hát, sử dụng các đoạn riff mang âm hưởng nặng nề u ám, kết hợp với ca từ của các bài hát thường có nội dung bí hiểm. Led Zeppelin luôn được giới phê bình ưu ái hơn Black Sabbath trong khi ảnh hưởng của Black Sabbath đến nhạc metal hiện đại lại to lớn hơn Led Zeppelin rất nhiều!

Theo chân Led Zeppelin và Black Sabbath, một loạt các nghệ sỹ khác nhanh chóng xuất hiện làm rõ hơn bộ mặt của heavy metal ở thập kỷ 70: Alice Cooper và Kiss với những giai điệu dễ nhớ và lối biểu diễn phô trương; Van Halen với lối chơi được dẫn dắt bởi tài năng của tay guitar lead; AC/DC chuộng những âm thanh guitar nhún nhảy, hoang dã và sôi sục… Ngoài ra còn có thể kể đến Aerosmith, Blue Oyster Cult, Thin Lizzy…

Tưng bừng là thế nhưng đến cuối thập kỷ 70, heavy metal rơi vào khủng hoảng: Led Zeppelin trở thành một ban nhạc giàu tham vọng muốn tạo nên một thứ âm nhạc huyền thoại; Black Sabbath tan rã do bất đồng từ việc tranh giành ảnh hưởng trong ban nhạc. Các tên tuổi khác hoặc sa vào nghiện ngập bê tha hoặc bị mất hứng sáng tạo. Những ban mới nổi thì không có gì đặc sắc và cũng không đủ “nặng ký” để đối chọi với làn sóng âm nhạc đại chúng đang nổi lên khắp nơi với các nhóm hardcore punk ồn ào và hiếu chiến.

Một lần nữa, nước Anh lại sản sinh ra những cứu tinh cho metal. Trào lưu New Wave of British heavy metal (NWOBHM) cuối thập kỷ 70 đã mang lại nguồn sinh lực mới cho metal với lối chơi kỹ thuật, mạnh mẽ và trau chuốt (Iron Maiden, Judas Priest, Def Leppard…); vũ bão, thô nhám, hung hăng (Motorhead, Diamond Head…); thậm chí đen tối và tiêu cực (Venom, Mercyful Fate). Trào lưu này đã “thay máu” cho metal bằng việc loại bỏ hoàn toàn những ảnh hưởng còn sót lại của blues.

Sự lên ngôi của NWOBHM cũng đã thay đổi hoàn toàn nhận thức của các nghệ sỹ metal ở Mỹ và biến nước Mỹ trở thành một cường quốc của nhạc metal trong thập kỷ 80 với những tên tuổi mới đầy nhiệt huyết, chơi nhạc theo hướng ngày càng nhanh hơn, ồn ào, dữ dội và kích động hơn. Nước Mỹ trở thành cái nôi của những thể loại metal “hiếu chiến” nhất như speed/thrash metal (ra đời vào nửa đầu thập kỷ 80 với những tên tuổi nổi danh như Metallica, Megadeth, Slayer, Anthrax, Testament…); rồi death metal (xuất hiện cuối thập kỷ 80 với các nhóm như Death, Morbid Angel, Obituary, Deicide…). Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các nhóm pop metal như Motley Crue, Great White, Bon Jovi, Skid Row, Guns ‘n’ Roses đã đưa metal đi vào dòng nhạc chính thống và trở thành thể loại nhạc rock thành công nhất về mặt thương mại trong thập kỷ 80…

Đầu những năm 90 tình thế lại thay đổi với metal nói chung và metal Mỹ nói riêng. Trào lưu alternative/grunge đã đột phá vào dòng âm nhạc chính thống quét sạch các nhóm pop metal ra khỏi bảng xếp hạng. Alternative metal xuất hiện và bắt đầu lên ngôi với Marilyn Manson, Korn, Rage Against the Machine, Faith No More, Pantera, Limp Bizkit … Kể từ đây nhạc metal Mỹ tiếp tục phát triển ở dạng trào lưu ngầm (underground) với các nhóm nhạc chơi death metal, grindcore rất nặng … Mặt khác, metal phát triển theo hướng trí tuệ và phức tạp hơn với việc một số ban nhạc tiên phong như Dream Theater, King’s X kết hợp progressive/experimental rock tạo ra thể loại Metal phức tạp và kỹ thuật nhất – progressive metal.

Ở châu Âu, metal bắt đầu phát triển sôi động trở lại vào cuối thập kỷ 80 với sự lên ngôi của một số dòng metal như power metal, doom metal, gothic metal … Đặc biệt trên bản đồ metal thế giới xuất hiện một thế lực mới cực kỳ hùng mạnh: bán đảo Scandinavia. Na Uy được coi là cái nôi của black metal, một thể loại metal thuộc vào hàng quá khích và đen tối nhất (các nhóm nhạc tiêu biểu là Emperor, Satyricon, Dimmu Borgir…). Thuỵ Điển lại là nơi bắt nguồn của trào lưu thứ hai trong lịch sử nhạc metal: New Wave of Swedish Death Metal (NWOSDM) với những tên tuổi nổi trội như In Flames, Dark Tranquillity, Soilwork, Opeth, Dismember, At the Gates… Điểm dễ nhận thấy nhất của các ban nhạc trong trào lưu này là lối chơi cực kỳ mạnh mẽ và ồn ào nhưng chú trọng hơn đến giai điệu. Một vài nhóm nhạc đến từ Phần Lan cũng đã gây được ấn tượng trong thập niên 90 (Amorphis, Sentenced, Children of Bodom…) và họ cũng chịu ảnh hưởng to lớn từ NWOBHM. Những năm gần đây, Đông Âu đang trở thành một khu vực “nóng” trên bản đồ metal thế giới với sự xuất hiện của các nhóm nhạc Nga, Ba Lan, Ucraina, Séc…

Ở các nước thế giới thứ ba, metal cũng bắt đầu bén rễ từ sau thành công vang dội của nhóm nhạc đến từ Brazil – Sepultura, các nghệ sỹ metal ở đây tuy còn chịu nhiều thiệt thòi nhưng sức sống thì cũng nào cũng hừng hực. Trái với nhận xét phiến diện của nhiều người rằng metal đã lụi tàn, thể loại này hiện vẫn đang phát triển rất mạnh trên khắp thế giới, khẳng định vị trí vững chắc như một dòng nhạc mạnh mẽ và đậm chất “rock” nhất.

Tham khảo :

Các thể loại metal chính và các album tiêu biểu :

Heavy metal :

– Led Zeppelin – Led Zeppelin IV (1970)

– Black Sabbath – Paranoid (1970)

– Ozzy Osbourne – Blizzard of Ozz (1980)

– Iron Maiden – The Number of the Beast (1982)

– Judas Priest – Hell Bent for Leather (1979)

Speed / Thrash metal :

– Metallica – Master of Puppets (1986)

– Megadeth – Rust in Peace (1990)

– Slayer – Seasons in the Abyss (1990)

– Sepultura – Arise (1991)

Pop metal :

– Bon Jovi – Slippery When Wet (1986)

– Guns ‘n’ Roses – Appetite for Destruction (1986)

– Def Leppard – Hysteria (1987)

– Skid Row – Skid Row (1989)

Death metal :

– Death – Symbolic (1995)

– Morbid Angel – Covenant (1993)

– Obituary – Cause of Death (1992)

– In Flames – The Jester Race (1997)

Black metal :

– Emperor – Prometheus: The Discipline of Fire & Demise (2001)

– Dissection – The Somberlain (1993)

– Satyricon – Nemesis Divina (1997)

– Immortal – At the Heart of Winter (1999)

Doom metal :

– Paradise Lost – Icon (1993)

– My Dying Bride – Turn Loose the Swans (1993)

– Katatonia – Dance of December Souls (1993)

– Tiamat – Wildhoney (1997)

Gothic metal :

– Tristania – Beyond the Veil (1996)

– Moonspell – Irreligious (1996)

– Anathema – Judgement (1999)

Alternative metal :

– Faith No More – The Real Thing (1987)

– Rage Against the Machine – Rage Against the Machine (1992)

– Korn – Korn (1994)

– Marilyn Manson – Antichrist Superstar (1996)

– Tool – Aenima (1996)

Power metal :

– Helloween – Keeper of the Seven Keys pt.2 (1989)

– Stratovarius – Visions (1997)

– Rhapsody – Symphony of Enchanted Land (1998)

– Symphony X – V : A New Methology Suite (2000)

Progressive metal :

– Dream Theater – Awake (1994)

– Opeth – Still Life (1999)

– Pain of Salvation – One Hour by the Concrete Lake (1998)

– Shadow Gallery – Tyranny (1998)

Tạo website bán hàng với WordPress

Like this Article? Share it!

Về tác giả

là người sáng lập ra VnRock.com cách đây 9 năm. Anh theo dõi thường xuyên sự phát triển của nhạc Rock tại Việt Nam và là người chịu trách nhiệm về việc marketing và định hướng phát triển cho VnRock.com. Chuyên gia của các bài phỏng vấn :D

Comments are closed.